बाथरोग (रुमाटिक रोग) वृद्धवृद्धामा मात्र होइन, युवा उमेरका मानिसमा पनि देखिन सक्छ। विशेषगरी बिहान उठ्दा जोर्नी कडिने, हात–खुट्टा सुन्निने वा लामो समयसम्म जोर्नी दुखिरहने समस्या देखिएमा त्यसलाई सामान्य दुखाइ ठानेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
विशेषज्ञका अनुसार बाथरोगको समयमै पहिचान र उपचार गर्न सके जोर्नीमा हुने स्थायी क्षति रोक्न र सामान्य जीवनयापन सहज बनाउन सकिन्छ।
बाथरोगका सामान्य लक्षण
– बिहान उठ्दा हात, खुट्टा वा जोर्नी कडा हुने
– हातका औँला दुख्ने वा सुन्निने
– औँलाका जोर्नी वरिपरि रातोपन र तातोपन देखिने
– गोलीगाँठो (जोर्नी) दुख्ने वा सुन्निने
– राति तथा बिहान दुखाइ बढी हुने
– घुँडा दुख्ने वा सुन्निने
– कुर्कुच्चा दुख्ने, विशेषगरी बिहान उठ्दा
– पैताला पोल्ने वा झमझमाउने, विशेषगरी राति
– पिँडौला दुख्ने वा बारम्बार बाउँडिने
बाथरोगबाट बच्न अपनाउनुपर्ने उपाय
– नियमित हल्का व्यायाम वा हिँडडुल गर्ने।
– तौल नियन्त्रणमा राख्ने।
– धुम्रपान र अत्यधिक मदिरा सेवनबाट टाढा रहने।
– सन्तुलित आहार खाने तथा प्रशस्त पानी पिउने।
– लामो समय एउटै अवस्थामा नबस्ने।
– पर्याप्त आराम र गुणस्तरीय निद्रा लिने।
– चिकित्सकको सल्लाहबिना दुखाइ कम गर्ने औषधि लामो समयसम्म सेवन नगर्ने।
कहिले चिकित्सकलाई देखाउने?
यदि जोर्नी दुख्ने वा सुन्निने समस्या दुई–तीन साताभन्दा बढी रह्यो, बिहानको कडापन ३० मिनेटभन्दा बढी रहन्छ वा दैनिक काम गर्नसमेत कठिनाइ भइरहेको छ भने बाथरोग विशेषज्ञ (रुमाटोलोजिस्ट) वा सम्बन्धित चिकित्सकसँग परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
सबै जोर्नी दुखाइ बाथरोगका कारण हुँदैन। चोटपटक, उमेर, संक्रमण वा अन्य रोगका कारण पनि यस्ता समस्या हुन सक्छन्। त्यसैले आफैं औषधि सेवन गर्नुको सट्टा सही परीक्षण गरी कारण पत्ता लगाएर उपचार गर्नु नै सुरक्षित र प्रभावकारी उपाय हो।